W dniu 2 grudnia 2025 roku Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok o sygn. P 10/16, który może istotnie zmienić sytuację prawną właścicieli nieruchomości gruntowych, na których znajdują się urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania m.in. płynów, pary, gazu, energii elektrycznej, etc., czyli innymi słowy – sieci przesyłowe.
Trybunał Konstytucyjny zakwestionował wieloletnią praktykę, która pozwalała przedsiębiorstwom przesyłowym legalizować infrastrukturę przesyłową poprzez zasiedzenie, nawet jeśli została ona wybudowana przed 2008 rokiem, czyli zanim wprowadzono do Kodeksu cywilnego instytucję służebności przesyłu. W konsekwencji TK stwierdził, że okres posiadania sieci przesyłowej przez przedsiębiorcę sprzed dnia 3 sierpnia 2008 roku nie powinien być doliczany do biegu zasiedzenia służebności przesyłu. Zatem w wielu sprawach nie doszło do skutecznego zasiedzenia, pomimo że przedsiębiorstwa przesyłowe dotychczas formułowały odmienne twierdzenia i często w postępowaniach sądowych podnosiły tzw. zarzut zasiedzenia.
Wyrok TK wzmacnia pozycję właścicieli gruntów w rozmowach z przedsiębiorstwami przesyłowymi. W praktyce może to oznaczać:
1. Możliwość uzyskania wynagrodzenia za okres bezumownego korzystania z nieruchomości
Jeżeli przedsiębiorstwo korzystało z nieruchomości bez właściwego tytułu prawnego, właściciel nieruchomości może domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Właściciel może co do zasady domagać się zapłaty za okres do 6 lat wstecz. Istotnym wyjątkiem są nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez ich właściciela, w takim przypadku termin przedawnienia wynosi 3 lata.
2. Uzyskanie wynagrodzenia na przyszłość poprzez ustanowienie służebności przesyłu
Właściciel nieruchomości może żądać ustanowienia służebności przesyłu, za odpowiednim wynagrodzeniem, uwzględniającym nie tylko sam pas gruntu, ale również spadek wartości nieruchomości i ograniczenia w jej zabudowie lub wykorzystaniu.
Choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bardzo korzystny dla właścicieli nieruchomości, każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Należy ustalić np.:
- przebieg sieci,
- datę budowy i jej ewentualnych modernizacji,
- listę dokumentów i decyzji administracyjnych,
- dotychczasowe działania przedsiębiorstwa wobec poprzednich właścicieli danej nieruchomości, etc.
Dodatkowo, w przypadku osób, które wcześniej przegrały sprawę z powodu zasiedzenia, wyrok TK może otwierać drogę do wznowienia postępowania.
Masz sieć przesyłową na swojej nieruchomości? Sprawdź, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wpływa na Twoją sytuację! Zapraszamy do kontaktu:
- analizujemy stan prawny nieruchomości,
- oceniamy ryzyko zasiedzenia po wyroku TK,
- prowadzimy negocjacje i postępowania sądowe,
- pomagamy w uzyskaniu realnego, rynkowego wynagrodzenia dla właścicieli nieruchomości.
